print

Peter Staal Over Hoop

Over Hoop

Is er nog hoop? Voor bijvoorbeeld een gezonde toekomst voor de antroposofische zorg en een beetje ‘groene‘ geneeskunde? Wie het boek ‘Over Hoop’ leest, een boek ontstaan uit de ontmoeting van Cees Zwart  en Anne Pastors, kan concluderen van wel. Maar de weg erheen……
De antroposofische middelen in Nederland worden in hun voortbestaan bedreigd doordat er voor veel middelen te weinig afzet is. Laten we er maar niet omheen draaien: het gaat niet zo goed met de omzet en winst van de enige apotheek / producent van antroposofische geneesmiddelen. Wat de reden is lijkt niet geheel duidelijk, maar voor een groot deel lijkt dat te komen doordat er steeds minder middelen beschikbaar zijn voor de Nederlandse markt en mogelijk de nieuwe generatie artsen zo niet vertrouwd raakt is met (de werkzaamheid van) deze middelen. Bovendien worden de antroposofische middelen steeds minder goed vergoed. Dat is zorgelijk, omdat ik er van overtuigd ben dat we in de toekomst, als Nederland wakker geworden is, wellicht moet constateren dat die fantastische middelen allemaal uit het buitenland moeten komen. Is er ‘Hoop’?
Jazeker is er Hoop! Als je Cees Zwart mag geloven, is die er namelijk altijd. Het boek van hem en Anne Pastors heeft als ondertitel: ‘Gids voor (schalige) wereldverbeteraars.’
Dat ‘schalig’ is een belangrijke toevoeging, want de wereld in je eentje verbeteren zal niet lukken als je er geen persoonlijke schaal aan geeft. Dat schalig verbeteren is in de gezondheidszorg voortdurend aanwezig door de vele medewerkers die altijd maar weer op de werkvloer staan. Maar zij botsen vaak met de systeemwereld van overheden, verzekeraars en soms ook het consumentisme van gebruikers.
Zwart beschrijft in zijn boek hoe je in je persoonlijke leven (en dus ook op grotere schaal) door bewust om te gaan met gevoelens van geloof, hoop en liefde, met een bepaalde instelling de wereld kan benaderen, zodat je hem innerlijk plooibaar maakt voor je eigen toekomst. Met andere woorden: door een bepaalde levensinstelling te creëren groei je vanzelf naar de toekomst toe die je jezelf wenst. Dat klinkt wat fantastisch, maar eigenlijk verwoorden Zwart en Pastors dat op een vrij concrete wijze.
Allereerst gaan zij in op de betekenis van de oude trias (geloof, hoop en liefde) en doen dat door levensthema’s te benoemen die raken aan wat een mens concreet beweegt. De ‘hoopvolle transformatie’ (uiteraard weer schalig bedoeld) komt tot stand door bepaalde levensgebieden van jezelf goed te verzorgen, te weten: vrijwording, ontwikkeling, integriteit, toekomst en gemeenschapsvorming. De grondstemming daarbij is dan:
Geloof (verleden): Een uitgangspunt kiezen en respect opbrengen voor wat er bereikt is.
Liefde (heden): aanvaarden wat er nu is, je intuïtie inzetten om verder te komen.
Hoop (toekomst) : je verbeeldingskracht gebruiken en een verwachting koesteren
De waarschuwing daarbij is dat we over de negatieve schaduwkanten van geloof, hoop en liefde kunnen struikelen:
De nostalgie (tegenstelling van geloof): vroeger was alles beter, wat hebben we dat toch goed gedaan….;
de apathie (tegenstelling van liefde): vluchten in de waan van de dag (media), het heeft allemaal geen zin iets te willen veranderen;
de euforie (tegenstelling van hoop): opgewonden raken over gefantaseerd succes, vluchten in wensbeelden en fanatisme.
Je ziet het voor je…
Zo bewerken de schrijvers, zonder in de verleiding te komen een systeem te willen opbouwen, dat de individuele mens voor zichzelf de mogelijkheden zoekt om zijn hoop voor de toekomst schalig te personaliseren en dus ook hoop te creëren voor zijn omgeving, voor de wereld. Een ontzettend hoopvolle gedachte!
Om ‘toekomst geïmpregneerd’ de zaken in de wereld te veranderen is een belangrijke gedachte dat we een ander tijdsbesef ontwikkelen. Daarmee bedoel ik dat we de termen oud en nieuw niet verwarren met de termen verleden en toekomst. Bijvoorbeeld: in de toekomst zullen meerdere maansverduisteringen plaats vinden, maar voor de mensheidsontwikkeling is dat oude koek: het staat al vast, heeft geen ontwikkelingskarakter meer. Dat is dus toekomst, maar wel oud. De Goetheanistische fenomenologie is wetenschappelijk gezien slechts nog een zaadje dat moet ontkiemen, heeft veel toekomstkarakter, komt uit het verleden, maar is toch nieuw, ook al leefde Goethe in het verleden. Door ontwikkeling en rijping maken we  onszelf dus ‘toekomst geïmpregneerd’ en halen we de toekomst naar ons toe. 
Zwart refereert in zijn gedachten over hoop aan Ernst Bloch (1885-1977), de ‘Filosoof van de hoop’, die stelde dat je als mens je kan voorstellen dat zaken die je hoopt ook in haalbare proporties binnen je bereik komen. Hij noemde dat het ‘objectiv Mögliche’. Door jezelf nauwkeurig voor te stellen hoe je de wereld wilt zien, haal je de ontwikkeling van de toekomst als het ware een beetje naar je toe, schep je voor jezelf een intuïtie. Zwart spreekt van een ‘visioen’ en zegt daarover: ‘Dat visioen is niet iets dat je verzint. Het is er en je ziet het als het ware ”om de hoek”.’
Dus laten we onze toekomst grijpen, hij ligt om de hoek en bevat veel moois om op een gezonde manier met onze mooie geneeskunst en onze echte geneesmiddelen om te gaan, want die liggen op dit moment wel een beetje overhoop.

Over Hoop, gids voor schalige wereldverbeteraars; Het verhaal van Cees Zwart, verteld aan en -door Anne Pastors. Te bestellen via:  https://www.annepastors.nl/over-hoop/   (€25,00).

 

Colofon

Weleda Medisch Nieuws is een uitgave van Weleda Benelux SE en verschijnt 4x per jaar.

 

Redactie

Arie Bos (arts / auteur)

Ingrid van Berckelaer (apotheker)

Majella van Maaren (redacteur)

Peter Staal (huisarts en antroposofisch arts)

Angela van Bennekom (coördinator)

 

Digitale vormgeving

Nantke Hooning
Redkiwi

Correctie

Michel Gastkemper

Contact

medisch@weleda.nl

Adres:

Weleda Benelux SE 

Platinastraat 161

2718 SR Zoetermeer