print

Propcolumn

Peter Staal

‘Níet proppen!’ zeiden we telkens tegen onze zoon, die op kleuterleeftijd vaak weinig at, maar áls hij at altijd zat te proppen. Weken probeerden wij hem dat af te leren. Op een dag kwam oma. Ze zat met hem aan tafel en hij zat weer eens niet door te eten. ‘Kom, eet eens door!’ sprak oma ongeduldig. Waarop hij oma uitdagend aankeek en schalks vroeg: ‘Proppen?’

De huid en eczeem
Daar moest ik aan denken toen ik voor u een column over de huid wilde schrijven, want de beste manier om een column te schijven is om er niet veel informatie in te proppen. De allerbeste column is die, waarbij je een argeloze lezer veel informatie geeft, terwijl er toch luchtig gelezen kan worden. En als het over de huid gaat, heb je veel informatie. Als je de reguliere kijk op de huid uitbreidt met de antroposofische visie erop levert dat veel informatie op over de patiënt. Wat we in de reguliere opleiding namelijk niet leren, is dat de huid ook een algemeen zintuig is, wat maakt dat je via de huid door middel van uitwendige therapie informatie kan geven, waardoor genezing kan optreden. En ook dat de huid een driegeleding heeft die een spiegel is van de hele mens. Zoals de ogen de spiegel van de ziel zijn, zo is de huid de spiegel van de vitaliteit.

De huid als zintuig
Het oog en oor dringen zich in het gewone waakbewustzijn met een bepaalde kracht op aan de mens. De huid daarentegen is niet ‘specifiek’ maar is een ‘algemeen‘ waarnemingsorgaan gebleven. Het is de oerverschijning van het zintuig in zijn laagst gemetamorfoseerde vorm. Ook in vergelijkende biologie (vergelijken we de embryologische ontwikkeling van de mens met die van het dierenrijk) zien we dat de mens de meest kwetsbare en laagst gedifferentieerde huid heeft: geen schubben, geen vacht, geen veren, geen ‘olifantenhuid‘ en geen horens. Daarom heeft de menselijke huid de bescherming nodig van de kleding.
Dan is er nog een ander fenomeen – ik prop nog even een beetje door. We weten dat het oog een tegenbeeld geeft. Kijken we naar een rood oppervlak en daarna meteen naar een witte muur, dan zien we van binnen het antwoord van het lichaam hierop ontstaan: we zien een groen oppervlak. Bij het oog is dit heel bewust, al reageert het oog alleen op licht. Minder bewust gaat het met de huid. De huid heeft een ‘slapend’, algemeen bewustzijn. Daarom reageert de huid ook op algemene prikkels met een algemene, zich bijna aan het bewustzijn onttrekkende reactie. Zo kan de huid onbewust reageren op diverse aangeboden prikkels. De huid reageert weliswaar op minder specifieke prikkels dan hoe bijvoorbeeld het oog op licht reageert, maar de huid reageert wel degelijk op licht.
De reactie van de huid is bovendien divers. Zo reageert de huid niet alleen met warmte op warmte, maar ook met ‘rust‘ op lavendel, met ‘uitdrogen’ op eucalyptus en met ‘verwarmen‘ op koperzalf. Deze reacties hebben we te danken aan het feit dat de huid embryologisch weliswaar uit het ectoderm stamt en dus een waarnemingsorgaan is, maar dat niet specifiek geworden is, in een lage metamorfosegraad is gebleven, waardoor het als zintuig op veel verschillende prikkels kan reageren.

Driegeleding van de huid
Door driegeleed te kijken zoals je macroscopisch de driegelede mens bekijkt (met hoofd / hart / buik en ledematen, die samenhangen met ons denken / voelen / willen), herken je in de huid vormtendensen en stofwisselingstendensen. Als die uit balans zijn moet je dat eerst herstellen. Het is bekend dat stofwisseling en wat we eten van cruciaal belang kan zijn voor het ontstaan van eczeem. En dat we bij eczeem ook zien dat er een primaire stoornis in de vertering is, die al begint bij kinderen die slecht kauwen en proppen. Een goede waarneming (smaak) van wat je eet, zet namelijk de stofwisselingsprocessen op ‘aan ‘.
Zodra in de huid de balans tussen deze stofwisselingsprocessen en de vormprocessen gestoord is, moeten we die eerst herstellen. We zien in het klein in de huid wat in het groot in het lichaam misgaat. Daarmee is eczeem eigenlijk geen ziekte, maar een symptoom.
Door de huid driegeleed te bekijken en zo vorm versus stofwisseling te beoordelen, krijg je een belangrijk instrument voor de diagnostiek en de therapie.
Een basismiddel om dat mee te doen is een doron: Dermatodoron.

Dermatodoron

De doronen behoren tot de ‘typische Heilmittel’, geneesmiddelen die een verstoorde balans herstellen. Voorbeelden zijn Biodoron bij migraine en Choleodoron bij verstoorde galfunctie (-doron betekent: ‘gegeven voor…’). Dermatodoron is bij uitstek het middel dat herstel kan bewerkstelligen tussen een te sterk vormproces (eczeem met een droge, vissenhuidachtige structuur, maar ook bij psoriasis) of te vochtige huid (exsudatieve diathese en andere ‘te vochtige’ huid). De effecten van dit middel zijn weliswaar niet spectaculair, maar dat is geen enkele eczeembehandeling. Het is altijd een beetje passen en meten, proberen en met vallen en opstaan een resultaat bereiken. Het middel is zowel in de vorm van een inwendige therapie (druppels of granulen onder de naam Lysimachia, herba comp., die werken op de stofwisseling) als in de vorm van een zalf of gel (onder de naam Lysimachia cum Solano, werkt als waarneming) voor te schrijven. Behalve dit middel dat dankzij de Lysimachia en de Solanum een harmoniserend effect op de huid heeft, moet uiteraard ook gedacht worden aan de oorzaak, veelal in de voeding, maar soms ook contactallergieën die vermeden moeten worden of beperkt moeten worden.

En er is nog veel meer te vertellen over de huid. Maar we hadden het al gezegd: ook bij een column moet je beter niet proppen, maar op tijd stoppen. Waarvan acte.