print

Column: 'Hoofdpijn uit de Buik'

Een man belt over zijn 34-jarige vrouw: ‘Dokter kom snel, mijn vrouw ligt in bad en ze kan ineens haar armen en benen helemaal niet meer bewegen, het is heel ernstig!’ Ik ben niet eens gegaan – tijdverlies. Ik heb een ambulance laten rijden en heb in het ziekenhuis de neuroloog geïnformeerd. Toen ze in het ziekenhuis aankwam en op de EHBO onderzocht werd, knapte ze ineens op, kon ze alles gaandeweg weer goed bewegen, maar kreeg toenemend hoofdpijn en werd misselijk...

De neuroloog, die achteraf zei dat hij het ook zelden zo erg had meegemaakt, stelde de diagnose ‘Migraine accompagné’. We zien daarbij vaak allerlei neurologische symptomen als: vlekken zien voor een oog, helemaal blind zijn aan een helft van het gezichtsveld of ineens een arm of een been niet goed kunnen bewegen. Of erger dus. Deze begeleidende symptomen mogen niet langer dan één of hooguit twee uren aanhouden en moeten restloos genezen. Daarna volgt dan meestal de gewone migraine: flinke kloppende hoofdpijn, vaak beginnend aan één kant van het hoofd, lichtschuwheid, misselijkheid en braken. De hoofdpijn verdwijnt vaak – niet altijd – na het braken. Ik heb het zelf gelukkig heel zelden, maar mij valt op dat het psychische deel niet meevalt: ernstige hoofdpijn, nare dromen met bijna duivelse inhoud en het ultieme ‘voor mij hoeft het zo niet meer’-gevoel.

Stofwisseling:
Meestal is er een periode met (psychische of lichamelijke) stress aan vooraf gegaan en hebben mensen te lang onder hoge druk gewerkt, slecht geslapen of zich ‘wezenloos’ geërgerd; bij vrouwen kan de menstruatie opspelen, waarbij ze opvallend vaak veel vocht vasthouden en verstopping hebben (de buik onderzoeken, want subjectief hebben de meeste mensen niet het idee dat ze verstopt zijn). Veelal hebben patiënten voorheen iets gegeten dat verkeerd gevallen is of hebben de avond tevoren lekker doorgezakt, terwijl het lijf daar op dat moment niet tegen bestand was. Sommigen krijgen het van chocolade, suikers, rode wijn, noten of tomaten. Opvallend is dat migraine vooral fenomenen vertoont die te maken hebben met de opbouwvitaliteit, zoals die door de buik wordt verzorgd. Door het lichaam met allerlei drukte, ergernis en belastende zaken voor de stofwisseling op te zadelen, trekt de vitaliteit, die sturend op het lichaam moet werken, als eerste weg uit de buik: hier begint het te rommelen. Obstipatie, vocht vasthouden, moeheid, misselijkheid en braakneiging zijn hierbij de eerste symptomen. Bij iemand met een gevoelig zenuwstelsel kunnen door lichte ‘vergiftigingsverschijnselen’ hierdoor al de eerste neurologische symptomen of hoofdpijn optreden. Bij lichamelijk onderzoek hebben deze patiënten bijna allemaal last van verstopping, vaak zonder dat ze het zelf gemerkt hebben. Zo hebben we veel buikverschijnselen bij iemand met hoofdpijn, en kun je verdedigen dat migraine dus geen neurologische, maar eerder een stofwisselingsaandoening is.

Therapie:
Voorkomen blijft nog altijd beter dan genezen: goede nachtrust, geen spanningen, gezonde en gevarieerde voeding en op tijd een verzetje in uw toch al zeer harmonische, psychisch gezonde levensloop. Ik zoek nog even voor u uit waar dat Land ligt. De therapie zelf bestaat in eerste instantie uit het versterken van de weerbaarheid van het lichaam, om het algehele evenwicht in de vitaliteitsprocessen tussen hoofd (bovenpool), middengebied (ritmisch systeem) en stofwisselingsgebied (onderpool) te bewaren. Een goed middel vind ik Biodoron: het bestaat uit een speciale bereiding van kwarts (hoofd), ijzer (hart) en zwavel (stofwisseling). Biodoron is een echt harmonisatiemiddel: het vergemakkelijkt het vinden van een natuurlijk evenwicht binnen de drie werkgebieden van het lichaam. Het werkt preventief voor mensen die gevoelig zijn voor migraine. De tweede actie is het behandelen van de verschijnselen die het daaropvolgende uit evenwicht raken direct aanpakken: vochtafdrijvend, darmreinigend en verwarmend. Goede medicamenten hiervoor zijn Pulsatilla D6 (vooral bij PMS-migraine), Chelidonium comp. (druppels voor het functioneren van gal en darmen), of een heet mosterdmeelvoetbad. Laat mensen bij een opkomende migraine ook altijd meteen vasten: eet niets en drink alleen een beetje kruidenthee, dit om de stofwisseling zo min mogelijk te belasten. Soms kunnen de symptomen hiermee voorkomen worden en overwaaien. Afgezien van het feit dat niet iedere hoofdpijn deze klassieke vorm van migraine is, is ook niet altijd iedere migraine goed te behandelen. Soms ligt er een diep verankerd constitutieprobleem aan de migraine ten grondslag. Dan is het een kwestie van de migraine als symptoom zien en de patiënt met veel geduld bijstaan. Eventueel kunnen kunstzinnige therapieën of psychotherapieën van betekenis zijn. Bovengenoemde maatregelen kunnen de symptomen dan wel milder maken.Het behandelen van de buik en stofwisseling is in ieder geval een essentieel onderdeel bij het behandelen van hoofdpijn, hetgeen goed te begrijpen is vanuit het driegeleed mensbeeld.

Peter Staal, huisarts